JPK_KR_PD — dane z ksiąg rachunkowych
Obowiązkiem przesyłania JPK_KR_PD objęte są wszystkie podmioty zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Podatnicy muszą prowadzić księgi przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej na zasadach opisanych w przepisach. Plik JPK_KR_PD jednostka przesyła właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego po zakończeniu roku podatkowego/obrotowego w terminie do końca 7 miesiąca. W broszurze informacyjnej dotyczącej struktury JPK_KR_PD czytamy, że składa się z następujących węzłów:- Naglowek,
- Podmiot1,
- Kontrahent,
- ZOiS,
- Dziennik,
- Ctrl,
- RPD.
JPK_KR_PD vs JPK_KR
Przed wprowadzeniem obowiązkowego JPK_KR_PD fiskus mógł (w dalszym ciągu może) zażądać przesłania JPK_KR (księgi rachunkowe) na żądanie. Jednak wcześniejsze pliki nie były na tyle szczegółowe, żeby można było na ich podstawie sprawdzić chociażby prawidłowość sporządzenia zeznania rocznego CIT-8. Wynikało to z prostej przyczyny, nie można było chociażby ustalić trwałych i okresowych różnic w przychodach i kosztach co rzutuje na wyliczenie podstawy opodatkowania i podatku. Organ podatkowy nie był w stanie wyczytać tych informacji z JPK_KR, Mógł to zrobić dopiero w toku kontroli podatkowej bazując na dodatkowych zestawieniach, które bardzo często prowadziły firmy. Ten rozdział należy uznać już za zamknięty. Pora przestawić się na nowe zasady, mowa o dodatkowych danych, o które należy uzupełnić księgi rachunkowe. Zasadnicze różnice pomiędzy JPK_KR_PD i JPK_KR widoczne są na poniższym zestawieniu.| JPK_KR | JPK_KR_PD |
|---|---|
| Jednolite pliki kontrolne na żądanie | Obowiązkowe jednolite pliki kontrolne przekazywane co roku po zakończeniu roku obrotowego/podatkowego |
| Brak powiązania ze sprawozdaniem finansowym | Powiązanie ze sprawozdaniem finansowym w zakresie: Bilansu, Rachunku zysku i strat, Informacji dodatkowej |
JPK_KR_PD — znaczniki kont
Minister Finansów wydał Rozporządzenie z dnia 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych, o jakie należy uzupełnić księgi rachunkowe. W załącznikach do Rozporządzenia zamieszczone zostały znaczniki identyfikujące prowadzone konta:- Wynikowe – przyporządkowane do poszczególnych pozycji rachunku zysku i strat (RZiS).
- Bilansowe – opisujące aktywa i pasywa.
- Pozabilansowe – odnoszące się do rozliczenia podatku dochodowego.
Ważne
| Znaczniki kont powinny być przypisane: tylko do kont, które stosuje się w danej jednostce, do najniższego poziomu konta analitycznego a nie tylko do konta syntetycznego. |
W węźle ZOiS znaczniki kont, o których jest mowa w Rozporządzenia będą widoczne w polach:
|
| Informacja na temat nowych obowiązków związanych z wprowadzeniem JPK_KR_PD powinna być zamieszczona w Polityce Rachunkowości |
| Wprowadzenie na kontach znaczników podatkowych ma na celu uzyskanie niezbędnych informacji m.in. do sporządzenia sprawozdania finansowego i deklaracji rocznej CIT-8. |
| Wynik podatkowy ma być ustalany w oparciu o dane kont: wynikowych ze znacznikiem PD (od PD1 do PD82) i/lub pozabilansowych ze znacznikiem PD_PB (od PD1_PB do PD8_PB_2). Firma sama decyduje czy znaczniki podatkowe będzie przypisywała tylko do kont wynikowych, tylko do kont pozabilansowych, czy w sposób mieszany. |
| Zwraca się uwagę, żeby kwoty ujęte w węźle RPD uzgadniały się z kwotami wynikającymi z kont wynikowych i pozabilansowych oznaczonych odpowiednimi znacznikami podatkowymi, które zostały ujęte w sekcji ZOiS. Kwoty ujęte w węźle RPD są wpisane w sposób manualny. |
| Mapowanie kont, czyli przypisanie znaczników z Rozporządzenia do zakładowego planu kont, jest kluczowym procesem na etapie wdrażania JPK CIT w firmie. |
JPK_ST_KR — środki trwałe i wartości niematerialne i prawne
Jednolity plik kontrolny JPK_ST_KR składa się z następujących węzłów:
- Naglowek,
- Podmiot1,
- ST_KR.
Najbardziej rozbudowany jest węzeł ST_KR, zawiera aż 32 pola. Szczegółowy opis poszczególnych pól JPK_ST_KR został zamieszczony w broszurze informacyjnej dotyczącej tej struktury.
Uwaga! Z opisu struktury węzła ST_KR zamieszczonym na schemacie w broszurze MF dowiemy się, które pola są obowiązkowe a które fakultatywne. Niewypełnione pola obowiązkowe uniemożliwią wysłanie pliku JPK_ST_KR.
W pliku będą prezentowane wszystkie środki trwałe, również te będące na stanie jednostki jeszcze przed wprowadzeniem obowiązku JPK. Dlatego prawodawca w Rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe zastrzegł, że firmy nie mają obowiązku uzupełniania dodatkowych danych dla środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wprowadzonych do ewidencji przed dniem 1 stycznia 2025 r.
JPK_ST_KR — dane historyczne
Ministerstwo Finansów na stronach rządowych stworzyło przestrzeń, w której zamieszczane są pytania podatników i odpowiedzi MF. W odpowiedzi na jedno z nich MF jasno podkreśliło, że w JPK_ST_KR należy wykazywać wszystkie środki trwałe pozostające w ewidencji/wykazie w danym roku, także w pełni zamortyzowane, dopóki nie zostaną z nich wykreślone.
Ważne
Uwaga! Środki trwałe i wartości niematerialne i prawne nabyte i wprowadzone do ewidencji przed 1 stycznia 2025 r.
nie muszą być uzupełniane o:
- a) numer identyfikujący fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur, o ile został nadany do dnia przekazania księgi,
- b) numer dowodu, na podstawie którego przyjęto do używania środek trwały lub wartość niematerialną i prawną,
- c) rodzaj dowodu potwierdzającego nabycie, wytworzenie lub wykreślenie z ewidencji,
- d) datę nabycia, wytworzenia, przyjęcia do używania lub wykreślenia z ewidencji,
- e) numer inwentarzowy nadawany przez jednostkę.
Ważne
W JPK_ST_KR pola:
- Data nabycia/wytworzenia/przyjęcia do używania,
- Numer i rodzaj dowodu będący podstawą wpisu,
- Numer środka trwałego
są obowiązkowe.
Fakt, że podatnik nieuzupełnienia o te dane zaległych wpisów nie zwalnia go od konieczności wprowadzenia danych fakultatywnych, np. poprzez zapis brak obowiązku lub wskazanie minimalnej daty z zakresu, tj. 1900-01-01. Takie informacje zostały zamieszczone w pytaniach i odpowiedziach na temat JPK CIT.
Pozostawienie pustych pól nie pozwoli na przesłanie JPK_ST_KR do organu podatkowego i zostanie on odrzucony.
Przykłady oznaczeń w JPK CIT
Znaczniki podatkowe mogą być stosowane na trzy sposoby:
- na kontach wynikowych,
- na kontach pozabilansowych,
- na kontach wynikowych i pozabilansowych.
Przypomnijmy, że będą one obejmowały operacje gospodarcze, które obejmują kwoty przychodów i/lub kosztów, które w szczególności:
- nigdy nie będą przychodami podatkowymi,
- będą przychodem podatkowym w innym okresie rozliczeniowym,
- nigdy nie będą kosztem podatkowym,
- są w części wyłączone z kosztów uzyskania przychodów,
- będą kosztem podatkowym w innym okresie rozliczeniowym.
| Zdarzenie gospodarcze | Znacznik | |
| Bilansowy | Podatkowy | |
| Zakup paliwa do samochodu osobowego wykorzystywanego w sposób mieszany | RPBII | Nieuznane podatkowo w części 25% PD4 lub PD4_PB – na koncie pozabilansowym |
| Odsetki od zaległości podatkowych | RPHI_RKKI_POZ | Trwała różnica w kosztach PD4 lub PD4_PB – na koncie pozabilansowym |
| Koszty egzekucyjne | RPEIII_RKHIII_P | Trwała różnica w kosztach PD4 lub PD4_PB – na koncie pozabilansowym |
| Odsetki ustawowe od zobowiązań naliczone | RPHI_RKKI_POZ | Przejściowe różnice w kosztach PD5 lub PD5_PB – na koncie pozabilansowym |
| Koszty reprezentacji | RPBVII | Trwała różnica w kosztach PD4 lub PD4_PB – na koncie pozabilansowym |
JPK_CIT — co oznacza dla firmy?
Wprowadzenie obowiązkowego JPK_CIT nakłada na firmy szereg dodatkowych obowiązków, szczególnie na początkowym etapie wdrażania. Podatnicy powinni zmienić perspektywę patrzenia na procesy zachodzące w firmie z rozproszonej na scentralizowaną.
Przed wprowadzeniem obowiązkowego JPK CIT nie miało znaczenia czy w firmie jest kilka systemów informatycznych obsługujących oddzielnie przykładowo: magazyn, sprzedaż, kadry i płace, księgowość. Obecnie podkreśla się rangę zintegrowanych systemów, które są ze sobą połączone i spójne.
Od czego zacząć?
Tak naprawdę wszystko zależy od tego na jakim etapie jest firma. Kluczowe będzie ustalenie transparentnego planu działania, można zacząć od:
- Przeprowadzenie audytu, który pozwoli na bieżącą ocenę stanu programów informatycznych obsługujących procesy zachodzące w firmie pod kątem spełnienia wymogów JPK CIT.
- Odejście od prowadzenia dodatkowych zestawień poza programami informatycznymi, w szczególności w zakresie wyliczania podstawy opodatkowania i podatku.
- Ustalenia czy posiadane zasoby informatyczne umożliwią zsynchronizowanie obszarów: księgowości, kadr i płac, produkcja, magazynu, sprzedaży, zakupów, finansów, controllingu.
- Przeprowadzenie szkoleń, spotkań dla kadry biorącej udział w procesie wdrażania JPK CIT, mających na celu pokazanie wyzwań.
- Opracowanie harmonogramu działań z przypisaniem zadań do konkretnych komórek organizacyjnych.
Proces przygotowania i wdrożenia JPK CIT w firmie będzie zależał od jej rozmiaru i struktury. Nie bez znaczenia pozostaje stan wyjściowy, na którym będą budowane i wdrażane nowe obowiązkowe rozwiązania.
FAQ: najważniejsze pytania i odpowiedzi
Na co zwrócić uwagę na etapie wdrażania JPK CIT?
Na etapie przygotowywania firmy do obowiązkowego JPK CIT warto:
- dostosować istniejące programy informatyczne lub rozważyć zakup nowego skonsolidowanego ERP,
- ustalić czy zakładowy plan kont jest dopasowany do wymogów wynikających z nowych obowiązków,
- uzupełnić planu kont o znaczniki JPK CIT (mapowanie kont),
- uporządkować bazy kontrahentów, uzupełnić nr NIP, usunąć podwójne zapisy,
- przygotować próbny JPK CIT i dokonać analizy,
- sprawdzić spójności danych pomiędzy rachunkowością bilansową i podatkową.
Jakie informacje otrzyma organ podatkowy w JPK_KR_PD?
Na podstawie przesłanego JPK_KR_PD organ podatkowy będzie mógł w szczególności:
- dokonać szybkiej analizy ksiąg z wykorzystaniem odpowiednich algorytmów,
- rozpoznać nieprawidłowości w obszarach wrażliwych,
- przeanalizować transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi,
- ustalić prawidłowość i zgodność wyliczeń podatku dochodowego z zeznaniem rocznym,
- sprawdzić spójność danych z JPK_ST_KR z JPK_KR_PD,
- precyzyjniej typować podmioty do kontroli.
Jakie informacje otrzyma organ podatkowy w JPK_ST_KR?
JPK_ST_KR jest strukturą zawierającą informacje jedynie w obszarze środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Dane przesyłane w tym pliku muszą być spójne z danymi wykazanymi w JPK_KR_PD. Na tej podstawie organ podatkowy sprawdzi m.in.:
- stosowane stawki amortyzacyjne,
- prawidłowość dokonywanych odpisów amortyzacyjnych,
- różnice pomiędzy amortyzacją bilansową i podatkową,
- sumę dokonanych odpisów amortyzacyjnych,
- przyczyny wykreślenia z ewidencji.
Jak często będzie wysyłany JPK CIT?
JPK CIT będzie wysyłany raz po zakończeniu roku podatkowego/obrotowego. W przyszłości może zwiększyć się częstotliwość wysyłania plików.
Jakie zagrożenia niesie wadliwie przekazany plik JPK CIT?
W przypadku wykrycia nieprawidłowości w przesłanych plikach JPK firma jest narażona na ryzyko wszczęcia kontroli podatkowej, czy też narażenie się na sankcje z Kodeksu karnego skarbowego.
Czy wprowadzenie obowiązkowego JPK_KR_PD oznacza brak obowiązku przesyłania na żądanie JPK_KR?
Do upływu terminu przedawnienia organy podatkowe mogą żądać przesłania JPK_KR na żądanie, jeśli zakres danych będzie obejmował okres przed wdrożeniem JPK_KR_PD.
Jesteś gotowy na awarię KSeF?
Zapisz się do naszego Newslettera i otrzymaj darmową wiedzę!
W środku znajdziesz precyzyjne instrukcje i plany działania, które powiedzą ci:
- Co należy przygotować z wyprzedzeniem
- Jak zidentyfikować źródło problemu z KSeF
- Jak postępować w przypadku wszystkich przewidzianych trybów awarii KSeF
